فراتر از اخبار رسمی: واقعیت پشت پرده تولید متانول در پتروشیمی آپادانا خلیج فارس
نبض نفت - پتروشیمی آپادانا خلیج فارس به عنوان نخستین و تنها واحد متانولسازی در مجموعه شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس شناخته میشود. این مجتمع در اسفند ۱۴۰۳ با انتشار خبری رسمی اعلام کرد که تولید تجاری متانول را آغاز کرده است؛ اقدامی که در ظاهر، نقطه پایانی بر یکی از پروژههای طولانیمدت این هلدینگ محسوب میشد.
با این حال، گزارشهای غیررسمی و شنیدههای فنی از سوی برخی منابع داخلی حاکی از آن است که تجهیز کلیدی مجتمع یعنی کمپرسور سنتز—که نقش حیاتی در افزایش فشار گازها و ادامه واکنشها در قلب واحد متانول دارد—در حال حاضر با ظرفیت کامل کار نمیکند. به گفته این منابع، کمپرسور مورد نظر تنها با توان جزئی یا حالت نیمهجان فعالیت دارد؛ وضعیتی که تولید پایدار و اقتصادی متانول را در ابعاد صنعتی با تردید مواجه میکند.
پرسش اصلی اکنون این است که این کمپرسور از چه منبعی تأمین شده و مشکل دقیق آن در چیست؟ با توجه به اینکه متخصصان و مهندسان ایرانی طی سالهای گذشته در حوزه طراحی و راهاندازی واحدهای متانولسازی در منطقه خوشنام و صاحب تجربه شدهاند، دشوار است مشکل را تنها به ضعف فنی نیروهای داخلی نسبت داد. همین امر گمانهها درباره نقص تأمینکننده خارجی یا مسائل مربوط به تست و راهاندازی اولیه تجهیزات را تقویت کرده است.
از سوی دیگر، مسئله ساخت و راهاندازی واحد تفکیک هوا نیز یکی از چالشهای فنی و زیرساختی پروژه بوده که بدون رفع کامل آن، فشار و تغذیه گازهای مورد نیاز فرآیند متانول با اختلال مواجه میشود. بنابراین، تا زمانی که مشخص نشود واحد هوا و کمپرسور سنتز با راندمان کامل در مدار قرار گرفتهاند، نمیتوان از تحقق واقعی «تولید تجاری» در آپادانا سخن گفت.
در مجموع، هرچند خبر آغاز تولید متانول در پتروشیمی آپادانا خرسندکننده است، اما وجود ابهامات فنی جدی پیرامون عملکرد کمپرسور سنتز و واحد تفکیک هوا، این پرسش را پیش روی صنعت و سهامداران قرار داده است که آیا تنها متانولساز هلدینگ خلیج فارس واقعاً وارد مرحله تولید پایدار شده یا هنوز نیمهجان نفس میکشد؟
در پایان؛ آپادانا در سال مالی ۱۴۰۳ بدهیهای شرکت از ۱۵ هزار میلیارد به ۱۹ هزار میلیارد تومان رسید (رشد ۲۷٪). همچنین بیش از ۴.۴۱۴ هزار میلیارد تومان تسهیلات بانکی دریافت شده است.
در ۱۴۰۴ نیز بیش از هزار میلیارد تومان سود تسهیلات سالهای گذشته را پرداخت کرده است.
