وقتی مصرف خانگی از برداشت پارس جنوبی پیشی گرفت؛ شبکه گاز چگونه پایدار ماند؟
نبض نفت - وزارت نفت در دولت چهاردهم با وجود تداوم و سختتر شدن محدودیتهای ناشی از تحریمهای ظالمانه، مسیر توسعه بالادست و صیانت از تولید را با جدیت دنبال کرده است و با تمرکز بر افزایش ظرفیت تولید گاز و تقویت زیرساختهای حیاتی تلاش کرده است امنیت انرژی کشور را در یکی از حساسترین مقاطع سال، یعنی فصل سرد تضمین کند. همسو با این هدف، اجرای طرحهای توسعهای و بهبود فرآیندهای بهرهبرداری در میدان مشترک پارس جنوبی به افزایش حدود ۲۵ میلیون مترمکعبی ظرفیت برداشت روزانه گاز در این دولت منجر شده است؛ افزایشی معنادار که نقش مهمی در متعادلسازی تراز تولید و مصرف گاز ایفا کرده است.
بر پایه آمارهای رسمی منتشرشده، نتیجه این اقدامها ثبت رکورد برداشت روزانه ۷۲۷ میلیون مترمکعب گاز از میدان گازی پارس جنوبی بوده است. این رکورد در شرایطی رقم خورده است که پارس جنوبی همچنان سهم اصلی را در تأمین گاز کشور بهعهده دارد و بخش قابلتوجهی از گاز مصرفی خانوارها، صنایع و نیروگاهها از این میدان مشترک تأمین میشود. استمرار تولید پایدار در این سطح، نشاندهنده آمادگی فنی و عملیاتی پالایشگاههای گازی و تلاش شبانهروزی کارکنان صنعت گاز است.
با وجود این سطح بالای تولید، زمستان امسال با چالش جدی افزایش مصرف گاز همراه بوده است. استقرار سرمای پایدار و گسترده در اغلب نقاط کشور سبب شد مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری بهطور بیسابقهای افزایش یابد. طبق اعلام شرکت ملی گاز ایران، در دوم بهمن، رکورد مصرف ۷۳۷ میلیون مترمکعب گاز در یک روز در بخش خانگی و تجاری به ثبت رسیده است؛ رقمی که فشار سنگینی بر شبکه گاز کشور وارد کرده است، به نحوی که مصرف بخش خانگی و تجاری ۱۰ میلیون مترمکعب از تولید روزانه از میدان گازی پارس جنوبی پیش گرفت.
خط قرمز؛ تأمین گاز خانگی
براساس این گزارش از بیش از ۸۸۰ میلیون مترمکعب گاز تزریقشده به شبکه سراسری در روزهای سرد، مصرف بخش خانگی و تجاری تا ۸۵ درصد افزایش یافت. این آمار بهروشنی نشان میدهد در فصل سرد، بخش اصلی مصرف گاز کشور در این بخش اتفاق میافتد و هرگونه ناترازی میتواند شبکه را با مخاطره مواجه کند؛ بخشی که تأمین گاز آن خط قرمز وزارت نفت است. در عین حال افزون بر افت دما، جذب ۷۰۰ هزار مشترک تازه نیز نقش قابلتوجهی در رشد مصرف گاز در روزهای سرد سال داشته است؛ موضوعی که در کنار سرمای شدیدتر امسال، مصرف پایه گاز را به شکل محسوسی افزایش داده است.
افزون بر نقش مهم ۲۰ پالایشگاه گازی در فرآورش گاز خام و تولید حداکثری گاز شیرین در اوج فشار مصرف گاز، اهمیت شبکه سراسری گاز کشور نیز بیش از هر زمان دیگری نمایان شده است. شبکه گاز کشور بهعنوان یکی از گستردهترین شبکههای انتقال گاز در جهان، شامل دهها هزار کیلومتر خطوط لوله فشارقوی و توزیع، ایستگاههای تقویت فشار، مراکز بهرهبرداری خطوط لوله و شبکه کامل مخابراتی و ارتباطی است. این شبکه عظیم، گاز تولیدی در جنوب کشور را به اقصی نقاط ایران، از کلانشهرها تا دورافتادهترین مناطق روستایی، منتقل میکند و پایداری آن نقشی مستقیم در آرامش و رفاه مردم دارد. از این رو پایداری شبکه گاز در فصل زمستان یکی از مهمترین شاخصهای امنیت انرژی کشور بهشمار میرود.
هماهنگی مستر تولید تا انتقال
حفظ پایداری شبکه سراسری گاز با مدیریت تولید و توزیع گاز در شبکه در این شرایط خاص با وجود ثبت رکوردهای جدید مصرف با هماهنگی مستمر میان بخشهای تولید، پالایش و انتقال، پایش لحظهای شبکه و آمادگی کامل تأسیسات با انجام تعمیرات گسترده پیش از آغاز فصل سرد سال محقق شده است؛ اقدامهایی که اجازه نداده افزایش مصرف به اختلال در تأمین گاز مشترکان خانگی و تجاری منجر شود.
اهمیت این دستاورد زمانی بیشتر نمایان میشود که شرایط کنونی با گذشته مقایسه شود. در زمستان سال ۱۳۹۶، سرخط برخی خطوط لوله سراسری با افت فشار مواجه شد که این مسئله چالشهایی را برای هموطنان در برخی مناطق ایجاد کرد و ناپایداریهایی در شبکه به همراه داشت. اما زمستان امسال با وجود سرمای پایدار، افزایش بیسابقه مصرف و افزودهشدن حدود ۷۰۰ هزار مشترک تازه، شبکه گاز کشور بدون افت فشار و با پایداری کامل اداره شده است؛ موضوعی که نشاندهنده ارتقای زیرساختها و بهبود مدیریت شبکه در سالهای اخیر است.
این تفاوت عملکرد، حاصل مجموعهای از اقدامهای هدفمند است؛ از توسعه ظرفیت تولید در بالادست و ثبت رکوردهای جدید در پارس جنوبی گرفته تا افزایش توان پالایش، تقویت خطوط انتقال، ارتقای ایستگاههای تقویت فشار و استفاده از سامانههای هوشمند پایش و کنترل شبکه. اما در کنار این اقدامها، مدیریت مصرف و همراهی مردم مهمترین نقش را در عبور ایمن از روزهای سرد سال داشته است.
آنچه در زمستان امسال در صنعت گاز کشور رقم خورده، نتیجه همافزایی و تلاش شبانهروزی کارکنان صنعت نفت در تمامی حلقههای زنجیره ارزش است؛ از تولید در میدانهای بالادستی و پالایشگاههای پارس جنوبی تا انتقال در خطوط لوله سراسری و توزیع در پاییندست. این تلاش هماهنگ، بار دیگر نشان داد که سرمایه انسانی صنعت نفت، مهمترین پشتوانه کشور برای حفظ پایداری شبکه گاز و تأمین امنیت انرژی در شرایط سخت زمستانی است.
منبع:شانا
