چرا زیرساختهای رژیم صهیونیستی بیش از ایران آسیبپذیر است؟
نبض نفت - انرژی شاهرگ حیاتی اقتصاد هر کشور است و درصورتی که با حمله نظامی یا سایبری آسیب ببیند، میتواند یک کشور را فلج کند. با تشدید تنشها در منطقه و افزایش گمانهزنیها درباره گسترش دامنه درگیری به زیرساختهای حیاتی، این پرسش اساسی مطرح است؛ در جنگ انرژی میان ایران و رژیم صهیونیستی، کدام طرف آسیبپذیری بیشتری دارد؟
بر اساس بررسیهای کارشناسی، کشاندن دامنه جنگ به تأسیسات انرژی، یک شمشیر دولبه است که واکنش متقابل کشور هدف را بهدنبال خواهد داشت، در این میان، تحلیل تطبیقی دو شاخص «تنوع سبد سوخت» و «تعدد و پراکندگی تأسیسات» نشان میدهد که رژیم صهیونیستی در مقایسه با جمهوری اسلامی ایران، از آسیبپذیری بسیار بالاتری برخوردار است.
دو شاخص کلیدی امنیت انرژی
بهطورکلی دو شاخص برای بررسی میزان امنیت انرژی یک کشور وجود دارد:
1. تنوع سهم سوختها در سبد تأمین انرژی
2. تعدد و پراکندگی تأسیسات نفتی و گازی
در شاخص اول، وضعیت ایران و اسرائیل تقریباً مشابه یکدیگر است و سبد انرژی آنها بهترتیب حدود 96 و 80 درصد به منابع هیدروکربوری شامل نفت و گاز طبیعی وابسته است، اما در شاخص دوم، اوضاع کاملاً بهنفع ایران و بهضرر اسرائیل است؛ چراکه تعدد و گستردگی تأسیسات نفتی و گازی ایران بهطور قابلملاحظهای بیشتر و تأسیسات رژیم صهیونیستی انگشتشمارند،
بدینترتیب در صورت حمله نظامی اسرائیل به تأسیسات انرژی ایران، صرفاً با پاسخ متقابل و حمله به چند نقطه گلوگاهی، این امکان وجود دارد که کل تأمین انرژی رژیم صهیونیستی منهدم و متوقف شود.
این گزارش به بررسی دقیق زنجیره تأمین انرژی اسرائیل و چیدمان تأسیسات انرژی این رژیم میپردازد.
وابستگی 80درصدی به نفت و گاز
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی (IEA) و مؤسسه EI، نفت، گاز طبیعی و زغالسنگ اصلیترین منابع تأمین انرژی رژیم صهیونیستی هستند که بهترتیب 39، 42 و 12.5 درصد از کل سبد انرژی این رژیم را شامل میشوند. مجموع این سه حامل انرژی بیش از 93 درصد از کل انرژی اسرائیل را تأمین میکند.
نکته قابل تأمل اینکه از سال 2020، گاز طبیعی به اصلیترین منبع تأمین انرژی رژیم صهیونیستی تبدیل شده است و روند نزولی مصرف نفت و زغالسنگ نشان میدهد که گاز طبیعی جایگزین این دو حامل انرژی شده است.
دو پالایشگاه؛ قلب تپنده تأمین سوخت
در حوزه نفت، رژیم صهیونیستی روزانه 275 هزار بشکه نفت پالایش میکند. بر اساس گزارش مؤسسه EI، در سال 2023 این رژیم روزانه 225 هزار بشکه نفت وارد کرده است و توان عملیاتی پالایشی آن 275 هزار بشکه در روز بوده است که شامل دو پالایشگاه «حیفا» و «اشدود» میشود.
پالایشگاه حیفا با ظرفیت 197 هزار بشکه در روز، بزرگترین پالایشگاه رژیم صهیونیستی است که تأمینکننده 40 درصد بنزین و 60 درصد گازوئیل اسرائیل محسوب میشود. پالایشگاه اشدود نیز با ظرفیت حدود 100 هزار بشکه در روز، دومین پالایشگاه این رژیم است.
وابستگی 60درصدی به دو کشور مسلمان
بر اساس آمار مؤسسه S&P، تا قبل از اکتبر 2023 و عملیات طوفانالاقصی، میزان واردات روزانه نفت توسط رژیم صهیونیستی حدود 300 هزار بشکه در روز بود. کردستان عراق تا مارس 2023 بزرگترین تأمینکننده نفت اسرائیل بود که با شکایت دولت عراق و رأی دادگاه بینالمللی، این صادرات متوقف شد.
پس از آن، قزاقستان بهعنوان عضو سازمان همکاریهای اسلامی به بزرگترین تأمینکننده نفت اسرائیل تبدیل شد. آذربایجان نیز دومین صادرکننده بزرگ نفت به رژیم صهیونیستی است و این دو کشور مسلمان مجموعاً 60 درصد از نفت موردنیاز این رژیم را تأمین میکنند.
بر اساس گزارش مرکز تحلیل راهبردی و بینالملل، قزاقستان بهطور روزانه 90 هزار بشکه (30 تا 40 درصد نیاز) و آذربایجان بهطور میانگین 45 هزار بشکه (حدود 25 درصد نیاز) نفت به اسرائیل صادر میکنند.
سه میدان گازی؛ شاهرگ حیاتی انرژی
در حوزه گاز طبیعی، رژیم صهیونیستی سهم 42درصدی در سبد انرژی خود دارد. طبق آمار مؤسسه EI، میزان تولید و مصرف گاز اسرائیل در سال 2023 بهترتیب 23.5 و 12.6 میلیارد مترمکعب بوده است، بهبیان دیگر، اسرائیل دو برابر نیاز خود گاز تولید میکند و مازاد آن را به مصر و اردن صادر میکند.
تولید گاز اسرائیل از سه میدان «لویاتان» (11.4 میلیارد مترمکعب)، «تامار» (10.2 میلیارد مترمکعب) و «کاریش» (0.3 میلیارد مترمکعب) تأمین میشود، این سه میدان، 42 درصد از سبد انرژی رژیم صهیونیستی را تشکیل میدهند.
90درصد مصرف نهایی؛ فرآورده و برق
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، فرآوردههای نفتی و برق بهترتیب با 55.5 و 34.4 درصد، بیشترین سهم را در مصرف نهایی انرژی رژیم صهیونیستی دارند، مجموع سهم این دو حامل به 90 درصد میرسد.
پنج نیروگاه حرارتی بزرگ در رژیم صهیونیستی عبارتند از:
| نام نیروگاه | محل | ظرفیت (مگاوات) | نوع سوخت |
| اوروت رابین | حیفا | 2590 | زغالسنگ/گاز || روتنبرگ | تلآویو | 2250 | زغالسنگ || هاگیت | شمال اسرائیل | 1371 | گاز طبیعی || اشکول | جنوب اسرائیل | 912 | گاز طبیعی || هارویت (تزافیت) | اورشلیم | 900 | گاز طبیعی |
وابستگی 70درصدی برق به گاز
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، بیش از 70 درصد برق اسرائیل در نیروگاههای حرارتی و با استفاده از گاز طبیعی تولید میشود. زغالسنگ و نیروی خورشیدی نیز بهترتیب 17.5 و 9.3 درصد از تولید برق این رژیم را شامل میشوند،
بهبیان دیگر، تولید برق رژیم صهیونیستی وابستگی بیش از 70درصدی به گاز تولیدی از سه میدان لویاتان، تامار و کاریش دارد. آسیبپذیری این سه میدان گازی، علاوه بر پایداری تأمین گاز، به پایداری تأمین برق نیز تعمیم پیدا میکند.
بخش حملونقل؛ بزرگترین مصرفکننده انرژی
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، بخش حملونقل بزرگترین مصرفکننده انرژی در رژیم صهیونیستی است که 39.3 درصد از کل انرژی مصرفی را به خود اختصاص میدهد. بخش خانگی و صنایع نیز بهترتیب با 16.1 و 15.1 درصد در جایگاه دوم و سوم قرار دارند.
حملونقل اسرائیل تماماً به سوخت تولیدی از دو پالایشگاه «حیفا» و «اشدود» وابسته است و در صورت آسیب به این دو واحد پالایشی، وضعیت بزرگترین مصرفکننده انرژی در اسرائیل یعنی بخش حملونقل بهطور کامل مختل میشود.
وابستگی 80درصدی بخش خانگی و صنایع به گاز
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، 76.4 درصد از انرژی خانگی در این رژیم توسط برق حرارتی تأمین میشود. در حوزه صنعت نیز برق، گاز و نفت بهترتیب با سهم 43.3، 40.9 و 11.6 درصدی، بیشترین سهم تأمین انرژی را بهعهده دارند.
با توجه به وابستگی بیش از 70درصدی تولید برق به گاز، میتوان ادعا کرد که سبد تأمین انرژی بخش «خانگی» و «صنایع» رژیم صهیونیستی بهترتیب بیش از 76 و 84 درصد به گاز طبیعی وابسته است.
بهطورخلاصه، بخش حملونقل اسرائیل 100 درصد وابسته به فرآورده نفتی دو پالایشگاه و بخش خانگی و صنایع نیز حدود 80 درصد وابسته به گاز سه میدان هستند.
پیام عملیات وعده صادق2
در عملیات وعده صادق2، شعله آتشسوزی در سکوهای گازی اسرائیل مشاهده شد که فعالان شبکههای اجتماعی آن را اینگونه تعبیر کردند: «موشکهای ایران میتواند کاری کند که در اسرائیل خورشید در شب طلوع کند.»، این حمله به یک سکوی گازی، صرفاً یک پیام هشدارآمیز از طرف ایران بود تا رژیم صهیونیستی متوجه در تیررس بودن این تأسیسات شود.
پس از این عملیات، منابع خبری از توقف فعالیت پالایشگاه حیفا و میادین گازی لویاتان و تامار خبر دادند. بر اساس اعلام وزیر انرژی رژیم صهیونیستی، بازسازی کامل پالایشگاه حیفا حداقل یک ماه زمان میبرد.
سه پایانه نفتی؛ گلوگاه واردات
39 درصد از سبد انرژی اسرائیل از طریق نفت تأمین میشود که واردات آن از سه پایانه اصلی «اشکلون»، «حیفا» و «ایلات» صورت میگیرد. پایانه اشکلون در دریای مدیترانه مهمترین پایانه وارداتی نفت است که روزانه حدود 180 هزار بشکه نفت را جابهجا میکند.
نکته قابل تأمل اینکه با فعال شدن پایانه ایلات در دریای سرخ، کشور اردن از طریق بندر «عقبه» به رژیم صهیونیستی در واردات نفت کمک میکند. نفت از بندر عقبه به پایانه ایلات منتقل و سپس به بندر اشکلون منتقل میشود.
سه خط لوله؛ شریانهای تأمین 60درصد نفت
60 درصد نفت وارداتی اسرائیل از دو کشور آذربایجان و قزاقستان از طریق سه خط لوله اصلی تأمین میشود:
1. خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیهان: با ظرفیت 1.2 میلیون بشکه در روز، حدود 40 درصد از نفت موردنیاز اسرائیل (100 هزار بشکه در روز) را تأمین میکند.
2. خط لوله باکو ـ سوپسا: با ظرفیت 145 هزار بشکه در روز3. خط لوله تنگیز ـ نوروسیسک: با ظرفیت 1.4 میلیون بشکه در روز.
برتری راهبردی ایران
بر اساس این گزارش، در صورت توسعه نبرد به حوزه تأسیسات انرژی، آسیبپذیری رژیم صهیونیستی بهشدت افزایش مییابد. بیش از 80 درصد از سبد انرژی این رژیم توسط نفت و گاز تأمین میشود که برقراری جریان آنها بهترتیب به حفظ امنیت در سه پایانه وارداتی و سه میدان گازی وابسته است،
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از تأسیسات متعدد و پراکنده، توانایی مقاومت و بازیابی بالاتری در برابر حملات احتمالی دارد. تجربه عملیات وعده صادق2 نشان داد که اهداف حیاتی رژیم صهیونیستی در تیررس نیروهای مسلح ایران قرار دارد و هرگونه ماجراجویی جدید با پاسخی کوبنده و فلجکننده مواجه خواهد شد.
منبع:تسنیم
